اسمِ سال و این بازی‌ها - گفتن

گفتن

λεγειν

این‌که یک عدّه بیایند از بینِ صحبت‌های منِ ره‌برِ یک حکومت یا جامعه دوتا کلمه یا جمله را بولد کنند و شعارش، خودش به تنهایی کارِ نمادین و سَبُکی بیش نیست، چه برسد به این‌که پارادایم عوض شود و من کم‌کم از پسِ سال‌ها پیامِ تبریکِ عید گفتن، دیگر از روی قصد و عمد طوری حرف بزنم که از دلش شعار و اسمِ سال دربیاید یا مستقیم بیایم و اسمی را بگویم. این دیگر به‌نظرم هجو اندر هجو است. خصوصاً وقتی این اسم از حالتِ شعاری دربیاید و یک حالتِ دستوری یا رجائی به خود بگیرد. «حماسه‌» اساساً دستوری یا پیش‌بینی‌پذیر نیست که بخواهیم شعارِ سال را بگذاریم «حماسه‌ی سیاسی» و ایضاً اقتصادی. بله، مردم دارند له می‌شوند، تحمّل باید بکنند، تحمّل می‌کنند، چه چاره‌ای جز تحمّل دارند یک عدّه؟، این‌ها قبول. طبیعتاً ما مشغولِ تحمّل و جهاد و مرارت و کلّاً اقتصادیم. امّا «حماسه‌ی اقتصادی» دیگر چه صیغه‌ایست؟ مملکت‌داری که «شعر» نیست آخر که اگر من بزکش کنم خوب بشود. حالا ما تحریم هستیم، تحتِ فشاریم، سیاست‌های اقتصادیِ دولت در دو دوره آتش به ذخائرِ ارزی‌مان زده، این‌ها همه واقعیّت است و شاید بخشیش هم حقّاً هیچ ربطی به ره‌بر و تصمیماتش نداشته باشد که معتقدم ندارد. مثلاً بی‌سیاستیِ تبدیلِ بی‌اندازه‌ی ارز به ریال و افزایشِ نقدینه‌گیِ غیرِمولّد در دست و بالِ مردم ربطی به ره‌بر ندارد. احمدی‌نژاد تلقّی‌اش از «عدالت» گداپروری یا وام‌خورکردنِ اقشارِ کم‌درآمد بوده. امّا چه کاری‌ست که شعارِ سال را بکنیم حماسه‌ی سیاسی و اقتصادی؟ مثلاً چون انتخابات در پیش است و «حضور» و «شرکتِ مردم» را مثلِ همیشه گنده‌اش می‌کنیم، باید اسمِ سال را بگذاریم حماسه‌ی سیاسی؟ خب از کجا معلوم حماسه بشود اصلاً؟ این‌جوری که خودمان را داریم متّهم می‌کنیم به نتیجه‌ی از پیش معلوم که؟ بالاخره انتخابات است و ممکن است درصدِ حضور بالا و پایین شود. این با قطعیّت نظردادن خودش یک ایرادِ محاسباتی دارد به نظرِ من. اگر هم شعار باشد و پیش‌بینی نباشد، به لحاظِ معنا و ذاتِ «حماسه» به‌نظرم پارادوکسیکال است. در موردِ اقتصاد هم این‌جور است از جهاتِ دیگری. سالِ دهن‌سرویسیِ اقتصادی، سالِ فلاکت، سالِ گرانی، سالِ رکودِ تجارتِ خارجی و... را چه‌را اسم می‌گذاریم حماسه‌ی اقتصادی؟ انگار نمی‌دانیم حماسه چیست یا اقتصاد!

من که کلّاً خیلی صفا نمی‌کنم با این برای سال اسم و شعار انتخاب‌کردن، امّا اگر قرار بود شعاری انتخاب شود، به‌نظرم به‌تر بود و هست که شعارمان کمی رنگ و بوی تشویق و ترغیب داشته باشد نه از روی قطعیّت صحبت کردن. بگوییم آقا مدارا کنیم، تأمّل کنیم، قانون‌مدار باشیم، فکر کنیم، تحمّل کنیم شرایطی اقتصادی را و سعی کنیم بفهمیم داریم هزینه‌ی چه چیزهایی را متحمّل می‌شویم و از این جنس حرف‌های ریش‌سپیدانه‌ی ره‌برانه. این خیلی به‌تر است. جُک هم نمی‌توانند بسازند خیلی از رویش.

من اسمِ سالِ گذشته را می‌گذارم سالِ تحریم، گرانی و رفتارهای فراقانونیِ مسئولینِ ارشدِ مملکت. خدا کند سالِ جدید، سالِ قانون‌مندی و تدبیر و دیپلماسیِ هوش‌مندانه در سطحِ جهان و رفاهِ اقتصادی باشد.

نوشته شده در چهارشنبه ۳٠ اسفند ۱۳٩۱ساعت ٥:٥٢ ‎ب.ظ توسط محمّد مهدوی‌اشرف نظرات () |